Kompanzasyon Hesaplama Aracı

Kompanzasyon hesaplama, bir tesisin şebekeden çektiği reaktif gücü azaltmak için kurulması gereken kondansatör (kVAr) kapasitesini bulma işlemidir. Sonuç, doğrudan kompanzasyon panonuzun boyutunu ve kademe sayısını belirler.

Kompanzasyon Hesaplama Formülü

Gerekli reaktif güç, standart güç faktörü düzeltme formülüyle hesaplanır:

Q (kVAr) = P × (tanφ₁ − tanφ₂)

• P = Tesisin aktif gücü (kW)
• φ₁ = Mevcut (düzeltme öncesi) güç faktörü açısı — cosφ₁'den hesaplanır
• φ₂ = Hedeflenen güç faktörü açısı — cosφ₂'den hesaplanır (genelde 0.95-0.99 arası hedeflenir)

Örnek Hesaplama

Aşağıdaki rakamlar sadece yöntemi göstermek amacıyla verilmiş açıklayıcı bir örnektir, gerçek bir tesise ait ölçüm değeri değildir:

• Aktif güç P = 100 kW
• Mevcut güç faktörü cosφ₁ = 0.75 → tanφ₁ ≈ 0.882
• Hedef güç faktörü cosφ₂ = 0.98 → tanφ₂ ≈ 0.203

Q = 100 × (0.882 − 0.203) ≈ 68 kVAr

Yani bu örnek tesise, güç faktörünü 0.75'ten 0.98'e çıkarmak için yaklaşık 68 kVAr'lık bir kondansatör grubu (kompanzasyon panosu) gerekir. Gerçek projede kademe sayısı, harmonik filtre ihtiyacı ve büyüme payı gibi faktörler bu rakamı değiştirebilir.

Reaktif Hesaplama: Endüktif ve Kapasitif Fark

Yukarıdaki formül genel kompanzasyon ihtiyacını (endüktif reaktif hesaplama) verir. Tesisinizde zaten kurulu bir kompanzasyon panosu varsa ve boşta/az yüklü çalışma saatlerinde şebekeye fazla reaktif güç veriyorsanız, bu kez tam tersi bir durum olan kapasitif reaktif hesaplama gündeme gelir — otomatik kademeli röle ile kondansatör grubunun yük durumuna göre devreye girip çıkması bu riski önler. Doğru boyutlandırılmamış bir endüktif kapasitif hesaplama, hem ceza hem de ekipman ömrü açısından sorun yaratabilir; bu yüzden formülle bulunan yaklaşık değer, saha ölçümüyle (harmonik analiz dahil) doğrulanmalıdır.

Faturanıza Göre Ücretsiz Reaktif Ceza Riski Hesaplayın

Yukarıdaki formül teorik ihtiyacı gösterir. Gerçek faturanızdaki 1.8.0 / 5.8.0 / 8.8.0 kodlarını kullanarak reaktif ceza riskinizi saniyeler içinde, ücretsiz öğrenmek isterseniz:

Reaktif Ceza Hesaplama Aracını Kullan

Sıkça Sorulan Sorular

Kompanzasyon hesaplama nedir?

Kompanzasyon hesaplama, bir tesisin mevcut güç faktörünü (cosφ) hedeflenen değere çıkarmak için gereken reaktif güç (kVAr) miktarının belirlenmesidir. Sonuç, tesise kurulacak kondansatör grubunun kapasitesini gösterir.

Reaktif hesaplama ile kompanzasyon hesaplama aynı şey mi?

Evet, "reaktif hesaplama" ve "kompanzasyon hesaplama" günlük dilde birbirinin yerine kullanılır; ikisi de aynı Q = P × (tanφ₁ − tanφ₂) formülüne dayanır. "Reaktif ceza hesaplama" ise bunun bir adım sonrası olan, faturadaki fiili tüketime göre ceza riskini bulan ayrı bir hesaptır.

Kapasitif ve endüktif reaktif hesaplama arasındaki fark nedir?

Endüktif reaktif güç, motor/trafo/floresan balast gibi bobinli yüklerden kaynaklanır ve genellikle şebekeden çekilir; kompanzasyon panosu bunu telafi etmek için kurulur. Kapasitif reaktif güç ise genellikle aşırı kompanzasyon veya boşta çalışan kondansatör gruplarından doğar ve şebekeye geri verilir — ikisi de EPDK tarafından ayrı eşiklerle (endüktifte tanφ>0.33, kapasitifte tanφ>0.20) cezalandırılır.

Hedef güç faktörü (cosφ₂) kaç seçilmeli?

EPDK cezasından kaçınmak için genellikle 0.95-0.99 arası bir hedef seçilir. Çoğu kompanzasyon panosu projesinde 0.98-0.99 aralığı, hem ceza riskini ortadan kaldırıp hem de fazla kompanzasyondan (kapasitif ceza riski) kaçınmak için tercih edilir.

Bu hesaplamayı kendim mi yapmalıyım, yoksa keşif mi istemeliyim?

Formül basit görünse de gerçek projede kademe sayısı, harmonik durumu, yük profili gibi faktörler devreye girer. Aşağıdaki formülle yaklaşık bir fikir edinebilir, ardından ücretsiz reaktif ceza hesaplama aracımızla faturanıza göre net risk durumunuzu görebilir, kesin pano boyutlandırması için yerinde keşif talep edebilirsiniz.