THD Nedir? EN 50160 Harmonik Sınırları ve Uyum Gereksinimleri

27 September 2026

THD (Total Harmonic Distortion), bir elektrik sinyalindeki harmonik bileşenlerin temel frekanstaki (50 Hz) bileşene oranını yüzde olarak ifade eder. Saf sinüs dalgasında THD = 0%'dır; VFD, UPS, invertör ve elektronik yükler sinüsü bozarak yüksek THD değerlerine yol açar.

THD Formülü

THD (%) = (√(V₂² + V₃² + V₄² + ... + Vₙ²) / V₁) × 100

V₁ temel frekans genliği, V₂ 2. harmonik, V₃ 3. harmonik vb. Akım için THD-I, gerilim için THD-V olarak ayrı ayrı belirtilir.

EN 50160 Gerilim Kalitesi Standardı

EN 50160, Avrupa'da (ve Türkiye'de referans alınan) şebeke gerilim kalitesi standardıdır. Alçak gerilim (AG) şebekeleri için izin verilen harmonik sınırları:

Harmonik Sıra	Frekans (Hz)	İzin Verilen Maks. (%V₁)
3. (tek, sıfır-dizi)	150	5%
5. (tek)	250	6%
7. (tek)	350	5%
9. (tek, sıfır-dizi)	450	1,5%
11. (tek)	550	3,5%
13. (tek)	650	3%
2. (çift)	100	2%
4. (çift)	200	1%
Toplam THD-V	—	8%

Bu değerler uzun dönem (haftalık) %95 ihtimal koşulu olarak tanımlanmıştır.

Harmonikler Neden Sorun Olur?

Kondansatör arızaları: Harmonik frekansında rezonans oluşursa kondansatörler aşırı akım çekerek hasar görür.
Trafo ısınması: Harmonik akımlar trafo nötr hattında birikerek aşırı ısınmaya yol açar (özellikle 3., 9. sıfır-dizi harmonikler).
Cihaz arızaları: Hassas elektronik ekipman ve nötr iletkeni aşırı akımla zarar görür.
Yanlış ölçüm: Enerji sayaçları harmonik ortamda hatalı okuma yapabilir.

THD Nasıl Ölçülür?

Güç kalitesi analizörü veya harmonik ölçüm cihazı ile anlık veya uzun dönem (7 gün, EN 50160 uyumluluk için) kayıt yapılır. Temel çıktılar:

Her harmonik sıraya göre %V₁ veya %I₁ değerleri
Toplam THD-V ve THD-I
İzin verilen sınırlarla karşılaştırma tablosu

Sıkça Sorulan Sorular

THD kaç olunca sorun olur?
EN 50160'a göre AG şebekelerde THD-V %8'i geçmemeli. Endüstriyel uygulamalarda IEEE 519 standardı da kullanılır. Pratik kılavuz: akım THD'si (THD-I) %25 altında ise p=7 reaktörlü kompanzasyon, %25 üstünde ise p=14 veya aktif harmonik filtre değerlendirilmeli.

THD yüksekse ne yapılabilir?
Önce ölçümle harmonik spektrumu belirlenir. Yük tarafında harmonik kaynakları (VFD, UPS, ark ocağı) tespit edilip izole edilir. Kondansatör kullanan tesislerde detuned reaktör eklenir. Yüksek THD için aktif harmonik filtre (AHF) uygulanır.

Kompanzasyon panosu harmonik üretir mi?
Doğrudan harmonik üretmez; ancak şebekedeki mevcut harmoniklere rezonans oluşturabilir. Detuned reaktörlü tasarımda bu risk bertaraf edilir.

Harmonik Ölçümü ve THD Analizi İsteyin

Другие статьи

Sorularınız mı var?

Uzman ekibimizle hemen iletişime geçin.

0505 661 37 90 Написать в WhatsApp